Nhận biết dấu hiệu tắc tia sữa theo 5 cấp độ

Tắc tia sữa là tình trạng phổ biến ở các mẹ sau sinh. Tuy nhiên dấu hiệu tắc tia sữa của mỗi cấp độ lại khác nhau. Vậy những dấu hiệu có thể cảnh báo mức độ tắc tia sữa là gì và cần khắc phục tình trạng đó như thế nào? Tham khảo ngay nội dung bài viết sau.

Dấu hiệu tắc tia sữa theo 5 cấp độ

Tắc tia sữa là tình trạng sữa mẹ bị giữ lại trong ống dẫn sữa ở bầu ngực, bị đông lại và bám vào thành ống dẫn sữa khiến cho ống dẫn sữa bị hẹp hoặc bị bịt hoàn toàn. Tắc tia sữa gây ra cảm giác căng tức, đau đớn quanh vùng bầu ngực của mẹ, đồng thời làm giảm khả năng tiết sữa khiến trẻ khó bú mẹ hơn.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, phổ biến trong số đó là: cương sữa sinh lý, không cho con bú hoặc hút sữa không thường xuyên, mặc áo ngực hoặc áo quá chặt, chế độ ăn chứa nhiều mỡ động vật, căng thẳng sau sinh… Tắc tia sữa nếu không xử lý kịp thời có thể khiến mẹ bị mất sữa hoàn toàn, ảnh hưởng rất lớn tới quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.

Để được hỗ trợ cụ thể và làm rõ về nguyên nhân gây tắc tia sữa, mẹ có thể tham gia cộng đồng Kinh nghiệm chăm sóc bé và nuôi con bằng sữa mẹ để nhận miễn phí các mẹo phòng tránh tắc tia sữa từ các dược sĩ trong cộng đồng nhé!

Tùy vào nguyên nhân, thời gian và mức độ biểu hiện, tình trạng tắc tia sữa có thể được xác định ở mức nhẹ hay nặng theo 5 cấp độ chính sau đây:

Cấp độ 1: Tắc tia sữa do cương sữa sinh lý

Tắc tia sữa do cương sữa sinh lý là cấp độ nhẹ nhất. Đây là giai đoạn đầu của tắc tia sữa, thường xảy ra khi mẹ mới sinh, sữa về nhiều nhưng mẹ chưa kịp xoa bóp mở tuyến sữa nên gây ra tình trạng cương sữa. Tắc tia sữa do cương sữa sinh lý thường có các biểu hiện chính như:

• Đau nhức ngực, nóng toàn bộ ngực
• Bầu ngực cương cứng và rất ít sữa
• Có xuất hiện hạch ở nách
• Ngực chỉ căng mà không có cục cứng xuất hiện

Cấp độ 2: Tắc tia sữa 1 tia, 2 tia, có cục cứng

Ở cấp độ tiếp theo, sữa mẹ bị dồn lại bởi điểm tắc, dẫn đến nang sữa bị căng lên, nổi lên dẫn tới tắc tia sữa thành cục cứng. Ở giai đoạn này, các triệu chứng khá giống với tắc sữa do cương sữa sinh lý, tuy nhiên khi chạm vào bầu ngực mẹ có thể cảm nhận được cục sữa vón ở phía trong. 

• Ngực bắt đầu xuất hiện những cục cứng gồ ghề
• Sữa không thể tiết ra hoặc tiết ra rất ít kể cả khi mẹ chủ động vắt sữa
• Bầu ngực nóng, căng nhức và cảm thấy đau khi cho con ti
• Mẹ có thể bị sốt nhẹ.

Cấp độ 3: Tắc tia sữa có cục cứng, sưng tấy đỏ

Đây là cấp độ nặng hơn và có biểu hiện rõ ràng nhất khi cục sữa tắc đã nằm trong ống dẫn sữa lâu mà không xử lý. Ở cấp độ này các mẹ không chỉ cảm thấy đau nhức ở vùng ngực mà còn đau nhức toàn thân, mệt mỏi và bắt đầu sốt cao. Tắc tia sữa cấp độ 3 có các biểu hiện chính là:

• Ngực bắt đầu xuất hiện nhiều cục cứng hơn
• Không thể tiết sữa
• Xuất hiện những nốt màu trắng ở đầu ti và gây đau
• Cảm thấy ớn lạnh khi bé ti ngực
• Người mẹ bắt đầu phát sốt, bầu ngực và toàn thân đau nhức

Cấp độ 4: Viêm tia sữa có mủ

Viêm tuyến vú là cấp độ nặng của tắc tia sữa, khi các cục cứng sưng đỏ không được xử lý sẽ sinh ra tình trạng viêm mủ. Lúc này, mẹ sẽ cảm nhận và quan sát thấy những dấu hiệu nghiêm trọng như:

• Vùng vú bị viêm sưng, rất đau, cảm thấy ngứa và đỏ
• Ngực cảm thấy nóng rát khi cho con bú, sữa không chảy ra được
• Người mẹ có thể sốt cao, có thể chảy mủ ra phần đầu ti.
• Mưng mủ, phồng rộp vài điểm hoặc điểm to trên bầu ngực.

Cấp độ 5: Áp xe vú

Áp xe là tình trạng nặng nhất trong tắc tia sữa, giai đoạn này phức tạp hơn nhiều so với viêm tuyến vú, lúc này người mẹ cần phải được nhập viện để được theo dõi, sử dụng kháng sinh hoặc can thiệp tiểu phẫu để loại bỏ phần sữa bị viêm ra ngoài. Ngoài việc cảm thấy đau nhức, chảy mủ như viêm tuyến vú, mẹ có thể quan sát thấy một số hiện tượng bên ngoài phần vú như:

• Mô vú bị viêm mềm hơn, bắt đầu có sự thay đổi màu sắc dưới vùng da bị viêm
• Có các vùng mủ phập phều phía dưới xung quanh bầu ngực

Một số phương pháp hỗ trợ thông tắc tia sữa tại nhà

Khi tắc tia sữa đã chuyển sang dạng viêm (cấp độ 4 trở lên), mẹ cần phải sử dụng thuốc kháng sinh hoặc nhập viện để được bác sĩ điều trị cụ thể. Nếu tắc tia sữa ở cấp độ 1, 2, 3, mẹ và người thân hoàn toàn có thể khắc phục được bằng cách áp dụng các biện pháp xử lý ngay tại nhà để hạn chế nguy cơ bị tắc tia sữa nặng hơn.

Sử dụng các sản phẩm chiết xuất từ bồ công anh

Bồ công anh được ứng dụng nhiều trong Đông Y giúp thông tắc tia sữa hiệu quả cho phụ nữ. Trong bồ công anh có chứa các hoạt chất sterol, choline, inulin và pectin có tác dụng diệt khuẩn, chống viêm, có lợi cho việc cải thiện tình trạng tắc tia sữa.

Nhiều mẹ thường đun nước lá bồ công anh để uống hoặc dùng tươi, tuy nhiên không biết được liều lượng sử dụng phù hợp nên thường không có hiệu quả cao. Để tối ưu hiệu quả, mẹ nên sử dụng các sản phẩm được điều chế dưới dạng cao, giữ được hàm lượng dinh dưỡng nhiều hơn so với chế biến lá tươi, rất thích hợp để thông tia sữa. Cao trà bồ công anh đậm đặc hơn giúp mẹ đẩy nhanh cục sữa bị vón gây viêm, làm thông tuyến sữa, đảm bảo lượng sữa mẹ về đủ, đạt chất lượng cho bé.

Mẹ có thể kết hợp thêm cao lá sung sử dụng cùng cao bồ công anh để giảm thiểu các dấu hiệu tắc tia sữa tốt hơn. Lá sung chứa hàm lượng kháng sinh tự nhiên, có tác dụng chống nhiễm khuẩn, giảm viêm, giảm thông tắc mà không gây ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ.

Tìm hiểu thêm về trà bồ công anh hỗ trợ thông tắc tia sữa

Massage trị tắc tia sữa

Massage là một trong những bước quan trọng trong việc thông tắc tia sữa. Kết hợp với việc uống Trà Lame, phương pháp massage tác động từ bên ngoài giúp làm tan các cục sữa đông, khai thông dòng sữa. Các mẹ có thể dùng túi hoặc khăn chườm ấm để làm giãn nở các tia sữa, mạch máu, hỗ trợ cho quá trình thông tắc tia sữa hiệu quả hơn.

Các mẹ có thể tham khảo video hướng dẫn các bước massage dưới đây. Ngoài ra, sau khi massage, các mẹ nên lưu ý nên cho con bú tối đa và thực hiện hút cạn sữa để tránh tái phát tình trạng tắc tia sữa.

Hút sữa thường xuyên hơn sau mỗi lần massage

Hút sữa là một trong những bước quan trọng trong điều trị tắc tia sữa. Sau mỗi lần massage, các mẹ hãy cố gắng duy trì hút sữa đều đặn để rút cạn sữa ra khỏi bầu ngực để cải thiện dần tình trạng tắc tia sữa. Đồng thời, việc duy trì hút sữa còn góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất sữa của cơ thể, giúp lượng sữa về đều và tốt hơn. Mẹ nên kết hợp xây dựng chế độ dinh dưỡng cũng như chế độ sinh hoạt hợp lý để hỗ trợ cho quá trình thông tắc tia sữa.

Dựa trên các dấu hiệu tắc tia sữa, mẹ có thể chủ động theo dõi và quan sát các biểu hiện để phòng tránh và can thiệp kịp thời, tránh chuyển biến nặng ảnh hưởng tới việc nuôi con bằng sữa mẹ. Ngoài ra, các mẹ hãy cố gắng duy trì cho mình chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để đảm bảo nguồn sữa chất lượng cho bé.

Tham gia hội Kinh nghiệm chăm sóc bé và nuôi con bằng sữa mẹ để được hướng dẫn thông tắc tia sữa theo phương pháp khoa học – dựa trên nghiên cứu của Tiến sĩ Newman và nhận thực đơn ăn uống giúp mẹ thông tắc tia sữa và có một nguồn sữa dồi dào cho con nhé!